Crohn hastalığı, bir iltihabi bağırsak hastalığıdır. İnce bağırsağın ileum denen bölümünü, kalın bağırsağı (kolon) veya her ikisini birden etkiler. Hayat boyu süren bir rahatsızlıktır, zaman zaman nüksedip geçer. Semptomlarınız bazen görülür bazen görülmez. Crohn hastalığı, iki iltihabi bağırsak hastalığından biridir (diğeri ülseratif kolittir).
Bu hastalık bağırsaklarda şişme, kızarma ve iyileşmeyen yaralara (ülser) neden olur. Bu ülserler, bağırsak çeperlerinde delikler oluşmasına neden olabilir. Yaralardan kaynaklanan şişme ve yaralı doku, gıdaların bağırsaklardan geçmesini engelleyebilir.
Crohn hastalığının nedeni bilinmemektedir.
İleum: Sindirim sistemi anatomisinde ince bağırsağın son bölümü.
Nasıl Teşhis Edilir?Uzmanınız semptomlarınızı değerlendirerek sizi muayene eder. Rektal muayenenizde iltihap ve yaralar kontrol edilir ve dışkıda kan olup olmadığına bakılır. Yaptırmanız gerekebilecek testler şunlardır:
• Kan testi
• İnce bağırsağın yukarı bölümünün kontrol edilmesi için baryum röntgeni çekilir.
• Baryum enema röntgeni çekilerek alt bağırsakta iltihap olup olmadığı öğrenilir.
Genellikle kolonoskopi yapılır. Bu işlemde, uzmanınız ucunda küçük bir kamera bulunan ince, esnek bir boruyla bağırsaklarınızın iç kısmını inceler. Bu işlem sırasında doktorunuz biyopsi işlemi uygulayarak laboratuvar testlerinde incelemek üzere küçük bir dokuyu çıkarabilir.
İlaç KullanımıDoktorunuzun önerisi ile ilaç almanız gerekebilir. Crohn hastalığını tedavi etmek için kullanılan 4 temel ilaç grubu şunlardır:
• Salisilik asit içeren iltihap söktürücüler.
• Antibiyotikler
• Steroid iltihap söktürücüler
• Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar
Rektal bölgede krem ve merhemler kullanılabilir. Bazı ilaçlar alt bağırsak ve rektal semptomlara karşı etkili olan lavmanlardır.
Etkileri Ne Kadar Sürer?
Crohn hastalığı öngörülemeyen kronik bir hastalıktır. Haftalar, aylar boyunca semptomlar görülmeyebilir ya da semptomunuz her gün olabilir. Fakat tedavi edilmesi durumunda hastalık kontrol altına alınabilir. Crohn hastalığı olan kişilerin çoğu yaşamlarını aktif ve sorunsuz olarak sürdürebilir.
Semptomları Nelerdir? Crohn hastalığının semptomları şunlardır:
• Genellikle karnın sağ alt kısımda oluşan ağrı veya kramplar
• İshal
• Hafif ateş
• Bitkinlik
• Kilo kaybı
• Rektumda hassaslık
• Dışkılama yaparken hissedilen rektal ağrı
• Dışkıda mukus olması
Hastanede Kalmam Gerekir Mi?Eğer ilçaların etkili biçimde kontrol edemediği semptomlarınız varsa hastanede kalmanız gerekebilir. Hastanede size uygulanabilecek tedavi yöntemleri şunlardır:
• Yemek yemeyerek bağırsaklarınızı dinlendirmek
• İntravözle besin ve sıvı verilmesi
• Kan nakliyle kaybettiğiniz kanın tekrar yerine konması
• İV (intravöz) ilaçlar
• Nasogastrik sonda yöntemiyle burundan mideye kadar uzayan bir borunun yardımıyla asitli mide özsuyunun çekilmesiyle bağırsaklarınızın dinlendirilmesinin sağlanması.
Crohn hastalığı, komplikasyonlara neden olabilir. Bunlar; bağırsak tıkanıklığı, mide ve rektumda oluşan apseler (enfeksiyonlar) ve fistüllerdir (çıbanlar). Fistüller, midenin iki bölümü arasında ya da mideyle mesane veya vajina gibi organlar arasında bulunur. Enfeksiyona ve istemsiz dışkı kaçırmaya neden olabilir. Crohn hastalığının neden olduğu komplikasyonlar, genellikle ameliyat yapılmasını gerektirebilir.
Nasıl Tedavi Edilir?Crohn hastalığının tam olarak tedavisi yoktur. Hafif hastalıklar için hangi tedavi seçeneklerinin uygulanacağı, semptomlarınıza bağlıdır. Tedavini amacı;
• Ağrıyı önlemek
• Bağırsaklarınızın düzgün çalışmasını sağlamak ( Örneğin, gıdaların daha iyi emilimini sağlamak)
• Bu hastalık nedeniyle meydana gelebilecek problemleri önlemektir.
Eğer ishalseniz, laksatif (bağırsakları çalıştırıcı) etkileri olan çiğ meyve ve konsantre meyve sularından uzak durun. Birkaç saat boyunca katı gıda tüketmeyerek bağırsaklarınızı dinlendirmeniz yararlı olabilir. Bu süre içinde yemek yemek yerine sporcu içeceği gibi susuzluğu giderici, suları tercih edebilirsiniz. İshaliniz geçtikten sonra midenize dokunmayan yemeklerden sık sık ve küçük lokmalar halinde yiyebilirsiniz. Birkaç gün içinde normal diyetinize dönebilirsiniz.
Kafein (kahve, çay, çikolata ve alkolsüz içecekler) ve nikotin içeren uyarıcıları fazla kullanmayınız. Semptomlara neden olan süt ürünlerinden uzak durun.
Diyetinizdeki lif tüketimini arttırmanız ya da azaltmanız gerekip gerekmediğini öğrenmek için uzmanınıza danışın.
Eğer kramplarınız ya da karın ağrınız olursa karnınızın üstüne sıcak su şişesi ya da sıcak yastık koyarak ağrılarınızı azaltabilirsiniz.
Kendime Nasıl Dikkat Etmeliyim?
Uzmanınızın tavsiyelerine uymanız önemlidir. Ağrı, ishal veya kanamayla ilgili uzmanınıza ne zaman danışmanız gerektiğini öğrenin.